POPUP19 / Unutarnje migracije
U petak, 17. Aprila 2015, na trećem spratu zgrade u ulici Šamačkoj 9 u Osijeku, sa početkom u 19 sati održao se 19. po redu POPUP projekt. Na izložbi pod nazivom „Unutarnje migracije“ predstavili su se beogradski umetnici Goran Dragaš, Branislav Nikolić, Selman Trtovac, Vendel Vaštag, te umetnička grupa diSTRUKTURA koju čine Milan Bosnić i Milica Milićević. Tema migracija usko je vezana uz sve izlagače jer su duže ili kraće vreme boravili (ili trenutno borave) izvan matične zemlje. Na ovoj se izložbi, ipak, ne radi samo o migraciji kao fizičkoj promeni mesta. Štaviše, migracija ovih umetnika, uz to što je fizičke prirode, uključuje i kulturološke promene i širenje umetničkoga doživljaja svijeta. Oni upravo zbog toga ističu da je njihova migracija u prvome redu „unutarnja“. Sve promene koje čovek proživljava dok je „na putu“, dok traga, ne mogu ostaviti trajnijega traga bez da u njemu samome ne nađu čvrsto sidrište. Kao posledica jedne temeljne migracije proizlazi izmena čovekovog identiteta, koja može biti jače ili slabije izražena, no koja potvrđuje čovekovu univerzalnost, ali i kulturološku ovisnost o sredini u kojoj boravi. Umetnici ovom zajedničkom izložbom žele pokazati u kolikoj su meri na njih utjecale „migracijske“ okolnosti u njihovom životu, kakav je u njihovu slučaju odnos između unutarnje i vanjske (fizičke) migracije te koliko je jedan oblik i doživljaj migracije čoveku uopšte potreban ne samo da bi se bavio umetnošću, nego da bi živeo.
Projekat “POPUP” pretpostavlja alternativni kreativno-izlagački prostor čija je svrha promovisati i približiti kulturu ljudima. Sama reč popup znači “iskočiti”, a najčešće se vezuje za internet reklame koje iskaču otvaranjem novog prozora. Naziv “popup” u kontekstu projekta odnosi se na umetnost koja “iskače” iz zapuštenih prostora u centru grada, jer je polazište, odnosno glavni cilj projekta oživeti zapuštene gradske prostore i privremeno ih prenaminiti u jednokratne kulturno-umetničke centre.
Inicijatori ove izložbe su umetnici Vladimir Frelih i Selman Trtovac, koji su tokom devedesetih godina prošlog veka istovremeno studirali na Akademiji umetnosti u Dizeldorfu, Frelih kod Nam Jun Paika, kasnije kod Magdalene Jetelove, a Trtovac kod Klausa Rinkea. Oni su za vreme studija ne samo tesno sarađivali na polju umetnosti, već su često zajednički radili na teškim fizičkim poslovima da bi mogli finansirati svoj boravak u Nemačkoj. Nakon studija se njihovi putevi razilaze, ali se ponovo sreću nakon 15 godina, kada ponovo počinje njihov umetnički dijalog i saradnja. Obojica su bili svesni zajedničkog kulturnog prostora, drame kroz koju su prošli narodi bivše Jugoslavije i potrebe da se umetnički preispitaju mnoga važna pitanja u umetnosti, ali i izvan nje.
